europoland.com - Polska w UE

Możliwości pracy w Unii Europejskiej

Czy Polacy moga obecnie podejmować pracę w krajach Unii Europejskiej na takich samych zasadach jak obywatele UE?

Pracownicy z krajów Europy Środkowej i Wschodniej nie posiadają obecnie prawa do swobodnego podejmowania pracy w krajach Unii Europejskiej, tak jak obywatele Unii Europejskiej. Nie znaczy to, że Polacy nie moga obecnie legalnie pracować w UE.

Jakie dokumenty miedzynarodowe regulują sprawę pracy Polaków w krajach Unii Europejskiej?

Kwestie zatrudnienia Polaków w krajach UE regulują obecnie umowy dwustronne zawierane pomiedzy Polską, a poszczególnymi członkami Unii Europejskiej. O ułatwienu dostepu do rynku pracy w krajach członkowskich UE dla obywateli polskich na mocy umów dwustronnych mówi Układ Europejski, stanowiący podstawę obecnych stosunków Polski z UE (od 01.02.1994 r.). Polska zawarła juz takie umowy m.in. z Niemcami, Belgią Francją, Luksemburgiem. Ponadto istnieje wspólpraca w tym zakresie z Hiszpanią oraz Irlandią.

Jakie prawa przysługują na mocy Układu Europejskiego polskim pracownikom w krajach Unii Europejskiej?

Z układu wynika, ze pracownicy polscy legalnie zatrudnieni w państwach członkowskich musza być traktowani tak samo jak obywatele danego kraju. Współmałżonkom i dzieciom tych pracowników układ zezwala na podjęcie pracy na terytorium drugiej strony oraz uznaje ich prawo do zasiłków rodzinnych. Prawa te nie przysługują jednak rodzinie pracownika sezonowego oraz zatrudnionego na podstawie umów dwustronnych.
Uzgodniono również wzajemne zaliczanie okresów legalnie przepracowanych na terytorium drugiej strony przy obliczaniu wysokości świadczeń socjalnych, m.in. emerytur i rent. Dotyczy to wszczególności zaliczania okresów ubezpieczenia wynikajacego z zatrudnienia w poszczególnych krajach członkowskich przy ustaleniu wysokości danego swiadczenia. Świadczenia uzyskane podczas pracy za granica sa transferowane do kraju zamieszkania danego pracownika w kwocie zgodnej z prawem państwa członkowskiego UE, na terenie którego dany pracownik podejmował zatrudnienie. Dotyczy to także dodatków rodzinnych. Pracownicy z państw trzecich (w tym Polacy) na terytorium Unii musza obecnie posiadać zezwolenie na pobyt i pracę. Wówczas mają takie same prawa socjalne i wynikające ze stosunku pracy jak pracownicy rodzimi.

Polacy legalnie zatrudnieni
w państwach UE muszą być
traktowani tak samo, jak
obywatele danego kraju

Jak podjąć prace w krajach Unii Europejskiej?

Wyjazdy do krajów, z którymi Polska podpisała umowy dwustronne realizowane sa w dwóch formach:

na imienne wskazanie polskiego obywatela przez przyszłego pracodawcę - dotyczy to sytuacji, w której pracodawca zagraniczny zgłasza imiennie do pracy konkretnego kandydata, takiego którego najczęsciej zatrudniał juz w latach poprzednich.

w ramach ofert otwartych (anonimowych) - ma to miejsce w przypadku, gdy pracodawca zagraniczny nie ma odpowiedniego kandydata do pracy z polski i oczekuje jego wskazania przez polski urząd pracy.
Oferty imienne - przyszły pracodawca wystepuje z wnioskiem do właściwego urzędu pracy o zatrudnienie konkretnego pracownika polskiego. Po wydaniu decyzji pozytywnej przez kompetentny urząd danego kraju, dokumenty o zatrudnieniu (umowa o pracę) przekazywane sa do Ministerstwa Pracy i polityki Społecznej, które koordynuje zatrudnienie obywateli polskich za granica, a następnie do właściwego dla miejsca zamieszkania Wojewódzkiego Urzędu Pracy, który przekazuje umowę zainteresowanemu. Wówczas nalezy udac się z otrzymana umową do właściwego dla miejsca zamieszkania urzędu konsularnego danego państwa, aby uzyskać wizę z prawem do pracy.
Oferty bezimienne - przekazywane sa przez kraj, który jest strona umowy ofert bezimiennych do dyspozycji Wojewódzkich Urzędów Pracy. Oferty przeznaczone sa dla zarejestrowanych w danym województwie bezrobotnych.

Czy Polacy moga podejmowac pracę w krajach Unii Europejskiej na zasadzie samozatrudnienia na równi z obywatelami UE?

Z chwila wejścia w życie Układu Europejskiego (1 lutego 1994 roku) państwa Unii Europejskiej zapewniły polskim obywatelom i podmiotom gospodarczym takie same mozliwości zakładania przedsiębiorstw, jak swoim obywatelom i podmiotom gospodarczym, natomiast strona polska stopniowo przyznaje takie warunki podmiotom z UE. Mozliwe jest także podjęcie samozatrudnienia przez obywateli polskich, którzy samodzielnie będa wykonywać usługi na terytorium państwa członkowskiego UE. Należy rozróżnić samozatrudnienie od normalnego podejmowania pracy.

Jakie przepisy obowiązuja przy podejmowaniu działalności gospodarczej w krajach Unii Europejskiej?

Działalność gospodarczą podejmuje się zgodnie z prawem krajowym danego państwa. Istotne sa więc przepisy wewnętrzne kraju, w którym chce się działać. Firma - założona zgodnie z prawem obowiązującym w danym państwie - traktowana jest jak firma rodzinna, czyli np. spółka założona przez obywatela polskiego w Holandii traktowana jest jak firma holenderska, a nie polska. Szczegółowych informacji na temat podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w poszczególnych krajach UE udzielają polskie placówki dyplomatyczne w poszczególnych państwach UE. Na stronie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (www.parp.gov.pl) dostępny jest też obszerny informator na ten temat.

Czy po założeniu firmy w państwie członkowskim Unii Europejskiej można w niej zatrudnić Polaków?

Przedsiębiortswa prowadzone przez obywateli polskich, działające na terytorium Unii Europejskiej moga zatrudniać własnych pracowników (Polaków), ale jedynie na tzw. stanowiskach kierowniczych oraz wymagających specjalnych, wysokich kwalifikacji (jest to tzw. personel kluczowy, niezbedny do prowadzenia działalności gospodarczej). Pozostali pracownicy muszą pochodzić z mniejszego rynku pracy. Pracownikom polskim przysługuje prawo pobytu i pracy tylko na okres zatrudnienia przez polska firmę.

Czy posiadajac firmę w jednym z państw Unii Europejskiej można działać na terytorium innego państwa członkowskiego?

Spólki oraz przedsiębiorstwa zarejestrowane w jednym z państw członkowskich UE moga działać we wszystkich pozostałych państwach UE. Przykładowo - firma usługowa założona przez Polaka np. w Niemczech, zgodnie z prawem obowiązującym w Niemczech (traktowana więc jak podmiot niemiecki) moze wykonywać usługi we wszystkich pozostałych państwach członkowskich UE. Firma taka ma tez prawo do przemieszczania swoich pracowników do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej na czas wykonywania usługi.

Redakcja Europoland.com
Wszelkie prawa zastrzeżone